Termo drewno w urządzeniach SPA - Czym jest jak powstaje i czy warto?
Urządzenia SPA, takie jak sauny, balie i jacuzzi, zdobywają popularność również w prywatnych ogrodach, idealnie harmonizują z naturą i zdrowym stylem życia. Drewno, jako naturalny materiał, idealnie wpisuje się w tą estetykę. Spośród dostępnych opcji wykończenia zwykle sosny, świerku lub modrzewia występuje jeszcze inna droższa opcja tj. termo drewna. Czym właściwie ono jest i dlaczego jest wybierane do zabudowy SPA? W naszym artykule znajdziesz wszystko, co musisz wiedzieć o tym wyjątkowym materiale!
Co to jest termo drewno?
Termodrewno, zwane także drewnem modyfikowanym termicznie, to materiał poddany obróbce cieplnej w temperaturze ok. 180–230°C w środowisku o niskiej zawartości tlenu, często z użyciem pary wodnej. Proces ten zmienia jego strukturę chemiczną, nadaje mu odporność na wilgoć, grzyby, pleśń i owady, a także zapewnia stabilność wymiarową porównywalną z drewnem egzotycznym, jak teak czy cedr. Najczęściej do jego produkcji stosuje się sosnę, świerk (najlepiej skandynawskie), jesion, dąb ale także inne gatunki jak np. brzozę czy buk, które po tej modyfikacji zyskują nowe właściwości.
Historia termo-drewna
Koncepcja modyfikacji termicznej drewna sięga lat 30. XX wieku, kiedy Stamm i Hansen rozpoczęli badania nad poprawą trwałości tego materiału w 1940 roku. W kolejnych dekadach naukowcy, tacy jak Bavendam, Runkel, Buro, Kollman i Burmester, rozwijali te techniki eksperymentując z temperaturą i atmosferą. Przełom nastąpił w latach 90., gdy VTT Technical Research Centre w Finlandii udoskonaliło proces, tworząc podstawy dla technologii ThermoWood®. W 2000 roku założono International ThermoWood Association (ITWA), które zrzesza 17 producentów z 8 krajów, nadzorując jakość i rozwój technologii. Dzięki tym wysiłkom drewno termowane stało się globalnym standardem w budownictwie i aranżacji.
Termo drewno a ThermoWood®
W języku polskim „termo-drewno” to potoczna nazwa. ThermoWood® to zarejestrowany znak towarowy, gwarantujący precyzyjny proces produkcyjny i wysoką jakość. Certyfikacja obejmuje kontrolę temperatury, atmosfery i wilgotności, co zapewnia jednolite właściwości.
Poza stowarzyszeniem obróbkę termiczną stosują również inne firmy wyposażone w odpowiednie piece. Jednak produkty te nie mogą używać nazwy ThermoWood® i względem siebie mogą różnić się jakością, w zależności od precyzji procesu (np. kontroli temperatury czy atmosfery). W Europie liderami produkcji są kraje skandynawskie, takie jak Finlandia i Szwecja, ale technologia jest dostępna także w Polsce.
Należy pamiętać, że nie każda suszarnia czy skład drewna ma zdolność do termicznej obróbki. Wymaga to specjalistycznego sprzętu i wiedzy technicznej, aby zapewnić jednolitą jakość i uniknąć uszkodzeń, takich jak pęknięcia czy nierównomierne modyfikacje.
Jak powstaje termo drewno? Proces produkcyjny
Proces modyfikacji termicznej, składa się z trzech kluczowych etapów:
- Suszenie wstępne: Drewno suszy się do wilgotności poniżej 10%, usuwając nadmiar wody, co przygotowuje je do obróbki cieplnej.
- Obróbka cieplna: W komorze z kontrolowaną atmosferą (niska zawartość tlenu, często z użyciem pary wodnej) nagrzewane jest do 180–230°C. Proces ten usuwa grupy hydroksylowe (OH), które przyciągają wodę, oraz krystalizuje cukry (hemicelulozy), eliminując pożywkę dla grzybów i bakterii. Żywica jest całkowicie odparowywana, co zapobiega jej wyciekom w zastosowaniach takich jak sauny.
- Chłodzenie i stabilizacja: Drewno jest stopniowo chłodzone, aby ustabilizować jego strukturę i zapobiec deformacjom.
Proces różni się intensywnością w zależności od przeznaczenia:
- (190–215°C): Modyfikacja średnia, stosowana do podłóg, boazerii i elementów wewnętrznych, gdzie kluczowa jest stabilność wymiarowa.
- (215–230°C): Modyfikacja intensywna, przeznaczona do tarasów, elewacji i zastosowań zewnętrznych, oferująca wyższą odporność na warunki atmosferyczne.
Efektem jest surowiec o wilgotności 4–6%, niskiej nasiąkliwości (maksymalnie 12% w środowisku 100% wilgotności) i przewodności cieplnej 0,10–0,13 W/mK, co czyni go przyjemnym w dotyku nawet w saunie o temperaturze 90°C. Badania, takie jak te opublikowane w Forests (Correlation of Studies), potwierdzają zmiany chemiczne, w tym degradację hemiceluloz i modyfikacje ligniny, co zwiększa trwałość drewna. Analiza spektroskopii FT-IR i PCA pozwala odróżnić termodrewno od drewna nieobrobionego.
Dlaczego termodrewno jest wyjątkowe?
Thermodrewno wyróżnia się dzięki swoim właściwościom fizycznym, chemicznym i estetycznym:
- Trwałość i odporność: Osiąga klasę trwałości 1–3 według normy EN 350-2, co czyni je odpornym na gnicie, grzyby i owady. Niska nasiąkliwość zapobiega pęcznieniu i kurczeniu się, nawet w zmiennym klimacie.
- Stabilność wymiarowa: jest o 50–90% bardziej odporne na odkształcenia niż surowiec nieobrobiony, co potwierdzają badania (Thermally modified wood).
- Estetyka: Obróbka cieplna nadaje mu intensywny, ciemny odcień (np. L* = 51–59, a* = 7–9, b* = 23–25 w skali CIELAB), od jasnobrązowego po czekoladowy, w zależności od temperatury i gatunku. Brak sęków w wersjach premium i usunięta żywica zapewniają gładką, luksusową powierzchnię.
- Higiena: Brak cukrów i żywicy minimalizuje ryzyko rozwoju mikroorganizmów, takich jak Pseudomonas aeruginosa, co jest kluczowe w saunach i baliach.
- Ekologia: Proces jest w 100% naturalny, bez użycia chemikaliów, a drzewo pochodzi często z lasów certyfikowanych FSC. Thermodrewno jest w pełni recyklowalne i stanowi ekologiczną alternatywę dla gatunków egzotycznych.
- Zapach: Charakterystyczny, delikatny zapach dymu nadaje mu unikalny charakter.
Wykorzystanie termodrewna w SPA ogrodowym
Niepodważalne zalety termo-drewna wykorzystywane są w różnych elementach urządzeń SPA ogrodowych:
Sauny ogrodowe
- Ławki i oparcia: dzięki niskiej przewodności cieplnej i braku żywicy, jest idealne na powierzchnie kontaktowe. Na przykład, w saunach ogrodowych fińskich, ławki z niego wykonane zachowują komfort nawet przy 90°C.
- Ściany i sufity: tworzy nie tylko gładkie, ale estetyczne powierzchnie - jest odporne na wilgoć z parę, nie odkształca się.
- Obudowy zewnętrzne: jest odporne na warunki atmosferyczne, stosuje się na zewnętrzne ściany saun, skutecznie chroni przed deszczem i UV.
Balie i jacuzzi ogrodowe
- Obudowy zewnętrzne: chroni przed pęcznieniem w kontakcie z wodą i zachowuje estetykę przez dekady. Tworzy stylowe obudowy integrując się z nowoczesnymi systemami hydromasażu.
- Pokrywy i akcesoria: jest wykorzystywane do pokryw, schodków, poręczy, zabudowy SPA lub np. filtrów piaskowych - dodaje luksusowy wygląd
- Elementy wewnętrzne: W klasycznych baliach (w pełni drewnianych) stosuje się na obrzeża i siedziska, ponieważ zapewnia higienę i odporność na bakterie, takie jak Pseudomonas aeruginosa.
Jak dbać o termodrewno w SPA ogrodowym?
Aby drewno poddane obróbce termicznej służyło przez lata, warto je odpowiednio pielęgnować:
- Czyszczenie – co 6–12 miesięcy myj wodą z delikatnym mydłem i miękką szczotką. Unikaj agresywnych detergentów.
- Olejowanie – raz na 2–3 lata nałóż olej UV-ochronny (np. lniany), by chronić kolor przed szarzeniem.
- Wentylacja – w saunach i baliach ogrodowych zapewnij cyrkulację powietrza, by uniknąć wilgoci i pleśni.
- Montaż – stawiaj konstrukcje na bloczkach betonowych i używaj śrub ze stali nierdzewnej, by drewno nie podciągało wilgoci z gruntu.
Te proste kroki sprawią, że zachowa elegancję i trwałość przez dekady.
Czy warto wybrać term-odrewno?
Odpowiedź jest jednoznaczna - zdecydowanie tak! Jest idealne, jeśli zależy Ci na minimalnej konserwacji i odporności na wilgoć. W polskim klimacie przewyższa świerk i sosnę, a cenowo jest bardziej dostępne niż np. cedr.
Inne wpisy Blogowe, które mogę ciebie zainteresować:
Formalności i Przepisy Prawne dla Saun Ogrodowych w Polsce w 2025 Roku
Czy warto kupić Balię Ogrodową z Piecem na Drewno?
Zaloguj przez Facebooka
Zaloguj przez Google